Servië.html



Република Србија Republika Srbija
(Details) (Details)
Basisgegevens
Officiële landstaal:	Servisch
Hoofdstad:	Belgrado
Regeringsvorm:	republiek
Oppervlakte:	77.474 km² [1] (-% water)
Inwoners:	7.498.001 (2002[2]), 10.159.046 (2008[3]) (131,1/km² (2008))
Overige
Volkslied:	Bože Pravde
Munteenheid:	Servische dinar (CSD)
UTC:	+1 (zomer +2)
Nationale feestdag:	3 juni Dag van de Republiek
Web | Code | Tel.	.yu | SRB | 381
Topografie

Servië, officieel de Republiek Servië, is een land in het zuidoosten van Europa en moet niet verward worden met de Servische Republiek. Op 3 juni 2006 riep Montenegro zijn onafhankelijkheid uit, waardoor Servië als de opvolgingsstaat van de confederatie Servië en Montenegro eveneens een onafhankelijke staat is geworden. De officiële Servische onafhankelijkheidsverklaring kwam op 5 juni 2006.

bewerk Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Servië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De wortels van de huidige Servische staat zijn terug te voeren naar de 7e eeuw en het hertogelijke huis van Vlastimirović. Het Servische koninkrijk werd gevestigd in het gebied dat bekend stond onder de naam Duklja (Latijns: Doclea or Dioclea) in de 11e eeuw. De Servische staat begon in aanzien te groeien onder de leiding van Stefan Nemanja in de 12e eeuw. Zijn zoon Stefan Nemanjić zou later bekend worden als Stefan de Eerstgekroonde vanaf 1220. Zijn nakomeling Stefan Dušan verhief Servië van prinsdom tot koninkrijk in 1346. Na de dood van Stefan Dušan volgden een aantal regeerders die steeds meer land kwijt raakten aan het Ottomaanse rijk. In 1389 vond er een cruciale slag plaats op het Merelveld (Kosovo Polje). De slag eindigde onbeslist, waarbij Servië verzwakt achterbleef. In 1459 verloor Servië zijn onafhankelijkheid bij de slag om Smederevo. In 1482 volgde Bosnië. Servië viel onder Ottomaans bestuur van 1459 tot 1804, waarna het weer zijn onafhankelijkheid gedeeltelijk terug verwierf. Gedurende de Ottomaanse bezetting waren er veel Serviërs die van religie veranderden.

In 1815 ontstond uit de Tweede Servische Opstand het Vorstendom Servië, een semionafhankelijk vorstendom onder leiding van vorst Miloš Obrenović. Obrenović wist zijn positie erfelijk te maken, en zette de eerste stappen naar onafhankelijkheid. De Obrenović-dynastie verwierf het recht tot belastingheffing van de sultan in ruil voor een vaste jaarlijkse afdracht. Tegen 1830 was Miloš Obrenović hierdoor zo rijk geworden, dat hij bij de sultan in ruil voor leningen (de Turkse schatkist was voortdurend leeg) nieuwe rechten kon verwerven. De hierop volgende periode stond in het teken van strijd tussen de verscheidene machtige families (Obrenović en Karađorđević).

Aan het hoofd van de staat stond de vorst (vanaf 1878 koning), die slechts zeer langzaam een leger kon opbouwen. Na de Russisch-Turkse Oorlog van 1877 verwierf Servië Niš en Pirot. In 1903 kwam het huis Karađorđević definitief aan de macht: koning Alexander Obrenović en koningin Draga werden door officieren vermoord en het raam uit gesmeten. De dynastie Obrenović stierf hiermee uit en Peter I Karađorđević kwam op de troon.

In de Balkanoorlogen kon het Servische leger voor een aanzienlijke gebiedsuitbreiding zorgen. In de loop van de tijd voerde het vorstendom ook steeds meer een buitenlands beleid. Hierbij leunde men sterk op Oostenrijk-Hongarije, tot ongenoegen van een groot deel van de bevolking en de Panslavisten. Zij gaven de voorkeur aan een pro-Russische beleid.

In de Eerste Wereldoorlog werd het land bezet door de Centralen, maar in 1919 ging het Koninkrijk Servië met de nieuw gevormde Staat van Slovenen, Kroaten en Serven op in het Koninkrijk van Serven, Kroaten en Slovenen (SHS), vanaf 1929 Koninkrijk Joegoslavië geheten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Servië tussen 1941 en 1944 door Nazi-Duitsland bezet (tot 1943 met hulp van Italië). Tijdens deze bezetting werd er in Belgrado een marionettenregering aangesteld onder leiding van generaal Milan Nedic (zie het artikel over Servië in de Tweede Wereldoorlog).

Joegoslavië werd in 1945 een federale republiek, die in de jaren negentig langzaam en vaak gewelddadig uit elkaar viel.

Dit leidde tot de situatie dat Servië tussen 1992 en 2006 met Montenegro een federatie vormde, vanaf 2003 Servië en Montenegro geheten. Zowel in de periode van het koninkrijk als ten tijde van Joegoslavië en de federatie met Montenegro was Servië het grootste en dominantste landsdeel. De in 2006 verkregen onafhankelijkheid was daarom weinig gewenst.

Op 21 juli 2008 wordt Radovan Karadžić in Servië gearresteerd; hij was gezocht door het Joegoslavië-tribunaal vanwege zijn rol tijdens de Bosnische Oorlog als leider van de Servische entiteit in de republiek Bosnië en Herzegovina, de Servische Republiek. Met deze arrestatie wordt de zoektocht naar de van oorlogshandelingen verdachte personen die geopereerd hebben tussen circa 1991 (begin burgeroorlog voormalig Joegoslavië) en 1999 (strijd in Kosovo) en die voornamelijk van Bosnische, Kroatische, Servische of Kosovaarse afkomst zijn, verder gecompleteerd.

bewerk Geografie

Servië bevindt zich in Europa, op het Balkan-schiereiland en op de Pannonische Vlakte. Het ligt op een kruispunt tussen Centraal-Europa, Zuid-Europa en Oost-Europa. De Donau rivier(2850 km) stroomt door het noordelijke deel van het land en is 588 km in dit gedeelte van Europa. De Sava rivier, die ontspringt in Slovenië, stroomt in de Donau in hartje Belgrado, langs de heuvels van de Fruška Gora in het westen. Zestig kilometer ten noorden van Belgrado stroomt de Tisa rivier in de Donau en beëindigt zijn 1350 km lange weg vanuit Oekraïne. De gedeeltelijke bevaarbare Timiş rivier, stroomt tevens in de Donau dichtbij de Servische stad Pančevo. De Begej rivier (254 km) vermengt zich met de Tisa dichtbij het stadje Titel. Alle vijf rivieren zijn bevaarbaar, zij verbinden het land met het 'noorden, westen' van Europa (d.m.v. het Rijn-Main-Donau Kanaal met Oost-Europa (via de Tisa, Tamis, Begej en Donau - Zwarte Zee routes) naar Zuid-Europa (via de Sava rivier).

Bergketens en rivieren in Servië

bewerk Steden

Enkele steden in Servië zijn (cumulatief m.b.t. de inwoners):

• Belgrado
• Kragujevac
• Niš
• Novi Pazar
• Novi Sad
• Požarevac
• Pristina
• Smederevo
• Sremska Mitrovica
• Subotica

Zie ook de lijst van grote Servische steden

bewerk Bestuurlijke indeling

Zie Bestuurlijke indeling van Servië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Servië bestaat uit drie regio's:

• de autonome provincie Vojvodina in het noorden;
• de autonome provincie Kosovo* in het zuiden;
• Centraal-Servië, de rest van het land; dit is geen officiële bestuurlijke entiteit. De hoofdstad Belgrado bevindt zich in dit gedeelte.

De drie regio's zijn weer onderverdeeld in 31 districten en de stad Belgrado.

bewerk Demografie

Etnische groepen in 2002 (excl. Kosovo)

Na de afscheiding van Montenegro, met 678.177 (2008) inwoners, heeft Servië een bevolking van 10.159.046 (2008^[3]).

bewerk Taal

In Servië worden diverse talen gesproken, waaronder Servisch, Albanees, Hongaars, Roemeens, Kroatisch, Slowaaks, Bulgaars en Roetheens. Het Servisch is de officiële taal van het land; in Kosovo samen met het Albanees en in Vojvodina samen met het Hongaars, Roemeens, Kroatisch, Slowaaks en Roetheens.

Servisch is één van de standaardvarianten van het Servokroatisch, behorend tot de zuidelijke groep van de Slavische talen. Het is de officiële taal van Servië en Montenegro en een van de officiële talen in Bosnië en Herzegovina, waar het vooral gebruikt wordt in de Servische Republiek. De Servische standaardtaal is gebaseerd op het Neoštokavisch dialect. In het zuidoosten van Servië wordt ook Torlakisch gesproken, wat als een Servisch-Bulgaars grensdialect gezien kan worden.

bewerk Kunst en cultuur

Op 12 mei 2007 won Marija Serifovic het Eurovisiesongfestival voor Servië met het lied Molitva wat 'smeekbede' betekent. Op 20, 22 en 24 mei 2008 werd als gevolg het muziekfestival in de hoofdstad Belgrado georganiseerd, dat gewonnen werd door Dima Bilan voor Rusland.

bewerk Politiek

Kosovo is een protectoraat van de UNMIK-missie van de Verenigde Naties. Op 17 februari 2008 riep het parlement van Kosovo eenzijdig de onafhankelijk uit, maar deze wordt vooralsnog nog niet door een meerderheid van de internationale gemeenschap en door Servië zelf erkend.

Enkele politieke partijen zijn de Democratische Partij van Servië, Servische Communistenbond en de Servische Radicale Partij.

bewerk Sport

Voetbal is één van de populairste sporten van het land. Rode Ster Belgrado en Partizan Belgrado zijn de grootste clubs. Op het Wereldkampioenschap voetbal 2006 kwamen Servische voetballers uit voor het voetbalelftal van Servië en Montenegro, aangezien afgesproken werd om pas na dit WK voor beide landen een apart nationaal voetbalteam te beginnen. In de kwalificatieronde voor het Europees kampioenschap voetbal 2008 is het Servisch voetbalelftal met Armenië, Azerbeidzjan, België, Finland, Kazachstan, Polen en Portugal in één poule ingedeeld.

De meest populaire sporten zijn toch basketbal, volleybal en waterpolo. Het voormalige team Joegoslavië, later Servië en Montenegro en nu Servië hebben herhaaldelijk successen behaald in deze sporten.

In de top 10 van het vrouwentennis zijn er momenteel de talenten Jelena Janković en Ana Ivanović die respectievelijk op nummer 2 en 1 van de wereldranglijst staan. Bij de mannen staat Novak Đoković op nummer 3 van de wereld.

bewerk Verkeer en vervoer

De luchtvaartmaatschappijen van Servië zijn Air Maxi en JAT Airways.

Enkele wegen in Servië zijn de E65, E70, E75, E80, E662, E761, E763, E771 en de E851.

bewerk Bekende personen in Servië

Zie hiervoor de lijst van bekende Serviërs

bewerk Zie ook

• Militaria van Servië

bewerk Externe links

• Servisch Toerismebureau

42°-46° NB, 19°-23° OL